Podczas gorących kwietniowych narad Wojciecha Korfantego oraz czołowych pracowników Polskiego Komisariatu Plebiscytowego z przywódcami polskiej organizacji bojowej dowodzonej przez ppłka Mielżyńskiego w kwietniu 1921 roku podjęto decyzję o wybuchu powstania.

Dłuższa zwłoka w podjęciu decyzji o wybuchu powstania miała związek z nadziejami Korfantego na przyznanie Polsce większego terenu Górnego Śląska, a opierającego się w zarysie o tzw. linię Korfantego, biegnącą od Bogumina wzdłuż Odry do Zimnic Wielkich - skręcała wzdłuż granicy wschodniej powiatu strzeleckiego do Kolonowskiego, stamtąd koło Chybia, przez Knieję, Zębowice, Wachowice, Wolęcin, następnie przez Kościeliska z Olesnem po stronie polskiej aż do granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Obszar ten był liczony według gmin, w których każda ze stron uzyskała większość podczas Plebiscytu.

Mimo niezbyt korzystnego wyniku Plebiscytu, Wojciech Korfanty był jednak przekonany, że Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa na Górnym Śląsku, przychylnie rozpatrzy jego projekt, zwłaszcza, że bardzo przychylny jego stanowisku był przewodniczący Komisji, francuski generał Henri Le Rond. Jednak przeciwni projektowi byli przedstawiciele Włoch i Wielkiej Brytanii, którzy chcieli aby Polsce oddać tylko rolnicze fragmenty Górnego Śląska bez kopalń czy większego przemysłu. U podstaw takiego stanowiska stał spór, jaki toczyły między sobą zwycięskie państwa Ententy o dostęp do gospodarki Niemiec.

W obecnym II Liceum Ogólnokształcącym mieścił się szpital powstańczy

W nocy z 29 na 30 kwietnia 1921 roku, Korfanty został poinformowany, że 5 maja zostaną podjęte niekorzystne dla Polski decyzje w sprawie podziału Górnego Śląska. W tej sytuacji 30 kwietnia uczestnicy zebrania zwołanego przez Korfantego podjęli jednomyślną uchwałę o ogłoszeniu na Górnym Śląsku strajku generalnego i wybuchu powstania. I tak 1 maja stanęły kopalnie, huty, a następnego dnia pozostałe zakłady przemysłowe.

Na godz. 23.00 w dniu 2 maja zarządzono zbiórkę oddziałów powstańczych. W Mysłowicach, tak jak w minionych powstaniach, dowództwo nad oddziałami Bernarda Wały, Jana Siekaczki, Franciszka Kawy, Józefa Pypłacza i Hermana Słomki objął Ryszard Mańka. W nocy 3 maja jego oddziały uderzyły między innymi na siedzibę policji, dworzec, pocztę i szybko przejęły nad nimi kontrolę.

Jak pisze prof. Alfred Sulik w swoje książce „Historia Mysłowic”, W budynku ówczesnego gimnazjum (dziś II LO im. Powstańców Śląskich) urządzono Główny Szpital Powstańczy. Szybko powstała także Straż Obywatelska pod dowództwem Wincentego Terakowskiego. Wydana przez niego w dwóch językach odezwa do mieszkańców, zapowiadająca między innymi zakazy zebrań grup powyżej 5 osób, samowolnych oddaleń z miasta, zamykanie kawiarń o godzinie 20-tej oraz wprowadzającą godzinę policyjną od 20.30 do 4 rano, została zwłaszcza przez niemiecką część mieszkańców przyjęta z oburzeniem. Jednak jakby usankcjonowaniem tej odezwy, było wydanie po kilku dniach podobnego w treści zarządzenia, tym razem przez francuskiego komendanta miasta (z ramienia Międzysojuszniczej Komisji) kapitana Daval. Niedługo po zajęciu miasta powstańcy w większości podążyli do Katowic, by w składzie powstańczej Grupy Wschód walczyć z oddziałami niemieckimi m. in. pod Górą Św. Anny. Natomiast 25 maja utworzono z kolei w mieście więzienie dla schwytanych członków niemieckich bojówek.

Jak podają różne żródła, podczas III powstania śląskiego, które zakończone zostało rozejmem 5 lipca 1921 roku, poległo od 20 do 25 powstańców z Mysłowic. W wyniku powstania Liga Narodów podjęła 12 października 1921 roku decyzję zaakceptowaną przez Radę Ambasadorów osiem dni później, o korzystniejszym dla Polski podziale Górnego Śląska: Polsce przypadło 50% hutnictwa i 76% kopalń węgla. Tak więc cel III powstania został w dużym stopniu osiągnięty.